Maakt het verplaatsen van de Cito Eindtoets nu echt zo’n verschil?

Sinds 2015 wordt de Cito Eindtoets afgenomen in april en niet langer in februari. Het idee is dat ouders van wie de kinderen de Cito oefenen geen invloed meer uit kunnen oefenen op het schooladvies. Voorheen werd gedacht dat – als het schooladvies van de basisschool tegenviel – er met veel oefenen een hoger advies afgedwongen kon worden. Dat was ook zo, want Cito was op veel middelbare scholen leidend.

Stel dat een kind een vmbo-tl advies kreeg van de basisschool, maar op de Cito-toets havo scoorde, dan kon het gewoon naar een havo-klas. Ondanks dat er in alle jaren daarvoor nooit sprake van zou zijn geweest.

 

Cito blijft een momentopname

Het belangrijkste argument om de Cito Eindtoets niet meer leidend te laten zijn is het idee dat de Cito-toets – net als de Entreetoets in groep 7, waarover straks meer – een momentopname betreft. Gedurende een paar ochtenden wordt gekeken of een kind de stof die aan het eind van de basisschool eigen moet zijn, beheerst wordt of niet.

Wie goed oefent voor zo’n toets, scoort beduidend hoger.

Daarin ligt de factor van een momentopname, die vergeleken kan worden met het memoriseren van topo-toetsen. Je weet op het moment van de toets precies waar al die steden, landen en rivieren liggen, maar na een week of wat ben je ze weer kwijt. Je hebt ze puur en alleen opgeslagen voor het moment dat je getoetst werd.

Met Cito werkt het mogelijk net zo.

 

Cito-toets 2016Verplaatsing

De Cito-toets werd, onder meer op verzoek van scholen en leerkrachten, verplaatst. Niet meer in februari, maar in april. Een reden die ook werd aangedragen was dat kinderen dan twee maanden meer tijd hadden gehad om de stof eigen te maken.

Naast dat de Cito-toets verplaatst werd, werd een Eindtoets verplicht gesteld. Deze hoeft niet van Cito te zijn, maar kan ook van een andere aanbieder komen.

 

Maakt het echt uit?

Nu is de hamvraag: heeft de verschuiving echt verschil gemaakt? Het antwoord is nee. Er is nog altijd sprake van een momentopname en die momentopname heeft in de praktijk wel degelijk een belangrijke invloed op het schooladvies.

Het schooladvies wordt op de meeste basisscholen tussen november en januari gegeven. Daarna volgen de open dagen en inschrijving conform het advies van de basisschool. De Cito-toets is nog een tijdje weg, want die wordt pas in april afgenomen.

Kinderen moeten in maart al zijn ingeschreven.

Maar… er is een grote maar. Hoewel het idee was dat de Cito-toets geen invloed meer zou hebben op het schooladvies, heeft die dat zeker nog wel. Misschien wel meer dan ooit.

Want op middelbare scholen worden plaatsen vrijgehouden in klassen. Het idee is dat een advies van school nogal kan verschillen van de Cito-toets en als dat zo is (bijvoorbeeld: Jantien scoort op havo-niveau in plaats van tl, zoals de leerkrachten geadviseerd hadden) kan er alsnog besloten worden om een leerling op een hoger niveau te plaatsen.

Er is nog een kanttekening, want verplaatsen kan wel van beneden naar boven, maar niet van boven naar beneden. Met andere woorden, had Jantien uit het voorbeeld een havo-advies gekregen en slechts vmbo-tl gescoord, dan hoefde ze niet teruggeplaatst te worden.

 

Kinderen maken de Cito toetsVrije keuze?

Er wordt gezegd dat het een keuze van de school is om het advies aan te passen, mocht er toch hoger gescoord worden. Maar de vraag is hoe vrij die keuze is. Ouders staan vaak op hun strepen en schromen het niet om veel druk uit te oefenen op zowel de basisschool als het voortgezet onderwijs. Vaak is een van de partijen – in veel gevallen zelfs de directeur van de basisschool – hier gevoelig voor en wordt het advies – tegen het advies van de leerkrachten in – toch afgerond naar boven en kan een leerling met een tl-advies toch het nieuwe schooljaar in een havo-klas beginnen.

 

Cito-invloed is dus nog van deze tijd

Hoewel de afname van toetsen van Cito aangepast zijn en Cito niet meer alleenheerser is, is de invloed van Eindtoetsen in het onderwijs nog altijd groot. We hebben intussen twee rondes Cito-toetsen gehad en een tussentijdse evaluatie leert dat er eigenlijk weinig veranderd is. Kinderen met een hogere score op de Cito-toets stromen hoger in. Met andere woorden: de leerkracht heeft er weinig over te zeggen als het erop aankomt.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *